ايشان خدمتكار ايشان بود . سپس به دمشق و بصره آمد و عمر درازى يافت و در 93 ه . ق . در گذشت . مسلم و بخارى 2286 حديث از وى روايت كرده‌اند . ( نقل بتحرير و تلخيص از : لغت‌نامهء دهخدا ) . ( 1000 ) 56 / 14 « بخليذ » . ريخت ظاهر در دستنوشت بيشتر به « بجليذ » ( در اصل : حرف يكم بىنقطه ) ، مىماند ؛ ولى ظاهرا اين ريخت ، از قدركى بىدقّتى در گذاشتن نقطة و حركت ، پديد آمده است . « خليدن » : يعنى فرو رفتن ، نفوذ كردن . به اين گواه - به نقل از لغتنامهء دهخدا - در نگريد : زين خار غم كه در دل ريحان و گل خليد * نوحه كنان به باغ صباي اندر آمده ( خاقانى ) ( 1001 ) 56 / 15 « گفت » . در دستنوشت ، ريخت مكتوب ، قدرى شبيه « بگفت » است ، ولى ظاهرا اين شباهت از برگشتگى دنبالهء سركش ناشى شده . ( 1002 ) 56 / 15 « كيف . . . » . سنج : تفسير شيخ ابو الفتوح - طاب ثراه - ( چ شعرانى ) ، ج 3 ، ص 181 . براى آگاهى بيشتر سنج : لباب النّقول ( در هامش تفسير الجلالين ) ، ص 82 . نيز بنگريد به : الكشّاف ، ج 1 ، ص 413 ، و حاشيهء همان صفحه ؛ كشف الاسرار ، ج 2 ، ص 269 ؛ الدّر المنثور ، ج 2 ، ص 70 و 71 . به ويژه نگر : أسباب النزول ، الواحدي النيسابوري ، ص 80 . ( 1003 ) 56 / 18 « ابو هريرة » . « ابو هريرة » : عبد اللّه ( يا : عبد الرّحمان ) بن عامر ( يا : صخر ) دوسى ( د 59 ق . ) ، از اصحاب مشهور پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - ، كه شخصيّت روايى او ، به دفاع يا ردّ ، همواره مورد بحث بوده است . با توجّه به 78 ساله بودنش به گاه مرگ ، تولّدش بايد در حدود 20 سال پيش از هجرت باشد . وى در آغاز ورود به مدينه در شمار فقيرترين صحابه قرار داشت كه بيشتر اوقات در معرض گرسنگى بوده‌اند . نام ابو هريرة را در شمار گريختگان غزوهء مؤتة آورده‌اند . از برخى گزارشها چنين بر مىآيد كه در سال آخر حيات رسول خدا - عليه و على آله آلاف التحيّة و الثّناء - به همراه علاء ابن حضرمى به بحرين فرستاده شد . به هنگام ماجراى ردّه ، ابو بكر مجدّدا او را ، به همراه علاء ، به بحرين گسيل داشت . عمر او را به عنوان والى بحرين يا به قولي بر امر قضا ( يا احداث ) و صلات آنجا بر گماشت . در بارهء پايان حضور ابو هريرة در بحرين آورده‌اند كه وى به جهت گرد آوردن مال بسيار ، از سوى عمر مورد عتاب و سوء ظن قرار گرفت و به مدينه فرا خوانده شد . ابو هريرة در ماجراى محاصرهء خانه عثمان ، در زمرهء هوا خواهانش در آن خانه به سر مىبرده است ، و همين ديدگاه او در بارهء عثمان ، موجب شد تا به هنگام مرگ ، فرزندان عثمان در تشييع پيكرش ، او را بزرگ